Döviz Çifti Nedir?
Veriler personelimiz ve sistemlerimiz tarafından sık bir şekilde güncellenmektedir.
Son güncelleme: 16 Kas 2026
Bazı bağlı iş ortaklarımızdan, kullanıcılara hiçbir ekstra maliyet çıkarmadan komisyon kazanıyoruz (ortaklar, 'Ortaklar' bölümündeki 'Hakkımızda' sayfamızda listelenmiştir). Bu iş ortaklıklarına rağmen içeriğimiz tarafsız ve bağımsız olmaya devam etmektedir. Tarafsız değerlendirmelerimizi veya içerik bütünlüğümüzü etkilemeyen banner reklamları ve iş ortaklıkları yoluyla gelir elde ediyoruz. Yazı işleri ve pazarlama ekiplerimiz bağımsız olarak çalışarak finansal içgörülerimizin doğruluğunu ve tarafsızlığını garanti eder.
Read more about us ⇾
Forex (döviz) piyasası her zaman çiftler halinde işlem görür. Forex Temelleri serimizin bir parçası olan bu makalede, para birimi çiftinin ne olduğunu öğrenebilirsiniz.
İçindekiler
Herhangi bir döviz kuru gördüğünüzde, bu genellikle EUR/USD gibi bir para birimi çiftine aittir. EUR/USD iki para birimini gösterir: Euro ve Amerikan Doları.
İşte Metatrader'ın piyasa gözlem penceresinde görüntülenen para birimi çiftlerinin bir ekran görüntüsü:

Baz Para Birimi ve Kotasyon Para Birimi
Bir para birimi çiftinin ilk para birimine “baz para birimi” denir, ikinciye ise “kotasyon (teklif) para birimi” denir ve genellikle eğik çizgi (“/”) ile ayrılır.

Öne çıkan baz para birimleri şunlardır:
| Baz Para Birimi | Para Birimi Pariteleri |
|---|---|
| EUR | EUR/USD, EUR/GBP, EUR/CHF, EUR/JPY, EUR/CAD |
| GBP | GBP/USD, GBP/CHF, GBP/JPY, GBP/CAD |
| USD | USD/CAD, USD/JPY, USD/CHF |
Baz para biriminin değeri her zaman 1'dir; örneğin 1 Dolar, 1 Sterlin, 1 Euro vb.
Hesaplama: 1 birim Baz Para Birimi, X birim Kotasyon Para Birimi alır.
Baz para birimi USD ise, örneğin USD/JPY gibi, USD/JPY 88.48 kotasyonu bir Amerikan dolarının 88.48 Japon yeni eşdeğeri olduğunu gösterir. Baz para birimi EUR ise, örneğin EUR/USD, 1.3980 kotasyonu bir Euro'nun 1.3980 Amerikan Doları eşdeğeri olduğunu gösterir.
Bir tüccar, baz para biriminin kotasyon para birimine göre yükseleceğine inanıyorsa bir para birimi çiftini alır; baz para biriminin kotasyon para birimine göre düşeceğine inanıyorsa çifti satar.
Örneğin, baz para birimi Euro olan EUR/USD'ye bakalım. Eğer Euro Bölgesi'nin egemen borç krizi nedeniyle son tahlilde euronun zayıflayacağına inanıyorsanız, EUR/USD'yi satarsınız. Euro'ları satmış olursunuz ve bu para biriminin Amerikan dolarına karşı değer kaybedeceğini beklersiniz.
Not: Forex işlemleri, çift içindeki bir para biriminin eşzamanlı olarak alınması ve diğerinin satılmasıyla gerçekleşir. Bu yüzden bir pariteyi aldığınızda baz para birimini alır, kotasyon para birimini satarsınız.
Alış ve Satış Fiyatları
Para birimi pariteleri genellikle bir “alış (bid)” ve “satış (ask)” fiyatı ile işlem görür ve kotasyonlanır.
“Alış (Bid)”, baz para birimini satabileceğiniz/kotasyon para birimini alabileceğiniz fiyattır. “Satış (Ask)”, baz para birimini alabileceğiniz/kotasyon para birimini satabileceğiniz fiyattır. Ask fiyatının her zaman bid fiyatından yüksek olduğunu göreceksiniz.
Spread, alış ve satış fiyatı arasındaki farktır (Spread = Ask-Bid).
Başarılı işlem yapmanın anahtarı, başlangıçta işlem yapmak istediğiniz bir veya iki pariteyi seçmektir. Güveniniz arttıkça işlem portföyünüze daha fazla parite eklemek isteyebilirsiniz. Ancak yeni bir tüccar veya yatırımcı için basitliği sağlamak adına sınırlı sayıda pariteyle işlem yapmak her zaman tavsiye edilir.
Majör Pariteler
En sık işlem gören sekiz para birimi (USD, EUR, JPY, GBP, CHF, CAD, NZD ve AUD) majör para birimleri olarak adlandırılır; diğer tüm para birimleri daha az rol oynadıkları ve daha az likit oldukları için minör olarak anılır.
Majör Pariteler temel olarak yedi majör para biriminin USD ile eşlenmiş halleridir. Tüm Forex işlemlerinin %70'inden fazlasını oluştururlar:
| Sembol | İşlem Yüzdesi | Ülkeler | Tam Adı | Takma Ad |
|---|---|---|---|---|
| EUR/USD | 28% | Euro Bölgesi / Amerika Birleşik Devletleri | Euro-dolar | aynı |
| USD/JPY | 17% | Amerika Birleşik Devletleri/ Japonya | Dolar-yen | aynı |
| GBP/USD | 14% | Birleşik Krallık/ Amerika Birleşik Devletleri | Sterlin-dolar | Sterlin veya Cable |
| USD/CHF | 9% | Amerika Birleşik Devletleri/ İsviçre | Dolar-İsviçre | Swissy |
| USD/CAD | 5% | Amerika Birleşik Devletleri/ Kanada | Dolar-Kanada | Loonie |
| AUD/USD | 4% | Avustralya/ Amerika Birleşik Devletleri | Avustralya-doları | Aussie veya Oz |
| NZD/USD | 4% | Yeni Zelanda/ Amerika Birleşik Devletleri | Yeni Zelanda-doları | Kiwi |
Unutmayın ki ekonomik olarak güçlü ve siyasi olarak istikrarlı para birimleri, daha az istikrarlı bölgelerdeki para birimlerinden daha yüksek talep görür.
Bu yedi majör parite neden bunlardır?
Her şey işlem hacmi ile ilgilidir. Bunlar dünyada en aktif hareket ettirilen (işlem gören) para birimleridir. Eşleştirilmiş halleri önemlidir ve işlem hacimleri her gün trilyonlarca doları bulur. Bu pariteler genellikle özellikle yeni başlayan tüccarlar için en uygun paritelerdir. Bunun birkaç nedeni vardır; öncelikle bu paritelerde daha düşük spread'ler bulunmasıdır. Bir parite ne kadar likitse, spread tipik olarak o kadar düşük olur.
Spread nedir? Spread temelde ‘bid’ ile ‘ask’ fiyatı arasındaki farktır; diğer bir deyişle brokerlerin komisyon kazanma şeklidir. Bir majör paritede tipik spread bir pip ile üç pip arasında olabilir (bazen dört pip'e kadar çıkabilir). Bu öncelikle brokerin takdirine bağlıdır, ancak bahsedildiği gibi paritenin likiditesiyle de çok yakından ilişkilidir.
Bu yedi majör paritenin önemi nedir?
Bu yedi majör parite, yeni başlayan ve iyi bir Forex işlem sistemi öğrenen tüccar için her zaman başlangıç noktası olmalıdır. Bu pariteler, işlem yerleştirmeleri için en fazla fırsatı (trade kurulumlarını) sağlar ve Forex günlük işlem (day trading) için idealdir. Çoğu Forex işlem sistemi öğrencilerine bu pariteleri işlemelerini tavsiye eder ve bunun iyi sebepleri vardır. Bu yedi majör paritede tam zamanlı bir tüccar için yeterli sayıda fırsat mevcuttur.
Bir diğer önemli husus da bu yedi majör paritenin teknik analize genellikle iyi cevap vermesidir. Bu, büyük olasılıkla bu paritelerin yüksek likiditesinden kaynaklanır; bu da onları daha piyasa verimli yapar ve fiyat keşfini daha ideal hâle getirir.
Sadece üç-dört majör pariteyi iyi derecede öğrenseniz bile çok para kazanabilirsiniz. Forex piyasasındaki işlemlerin çoğu bu majör paritelerde gerçekleşir; dolayısıyla majörlerle çalışmak genellikle en iyisidir.
Minör Pariteler (küçük bir ayrım)
Bazı kaynaklar sadece ilk dört para birimini majör olarak sınıflandırmışlardır (EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF); son üçünü işlem hacmi olarak belirgin ölçüde daha az işlem gördükleri için minör parite ayrımına koymuşlardır (USD/CAD, AUD/USD, NZD/USD).
Bu son üç para birimi ayrıca ekonomileri emtia bazlı kaynaklar ihraç etmeye dayandığı için emtia pariteleri olarak da anılmaktadır.
| Emtia Para Birimleri |
|---|
| AUD/USD: Aussie (Avustralya) Doları |
| USD/CAD: Dolar-Kanada veya Loonie |
| NZD/USD: Kiwi (Yeni Zelanda) Doları |
Minör pariteler olarak anılan diğer pariteler İskandinav para birimleridir (USD/NOK, USD/DKK, USD/SEK).
| İskandinav Para Birimleri |
|---|
| USD/NOK: Norveç Kronu (Norveç) |
| USD/DKK Danimarka Kronu (Danimarka) |
| USD/SEK İsveç Kronu (İsveç) |
Kros (Çapraz) Pariteler
Bir kros parite, kısaca kroslar, ABD Doları içermeyen herhangi bir para birimi çiftidir.
Kroslarla işlem yapmanın nedeni nedir?
Neden #1: Çeşitlendirme
Döviz işlemlerinin büyük çoğunluğu dolar paritelerinde gerçekleştiğinden, kroslar ABD Doları'nda sürekli işlem yapmaya alternatif sunar.
Neden #2: Para Birimi Hedefleme
Kroslar, tüccarların belirli bireysel para birimlerine daha doğrudan hedeflenmiş işlem yapmalarını sağlar; böylece haberler veya olaylardan faydalanılabilir. Örneğin, araştırmanız Euronun egemen borç sorunları (Yunanistan, İrlanda ve Portekiz) nedeniyle büyük sorunlar yaşadığını ve zayıflayacağını gösteriyorsa, başlangıçta EUR/USD'yi satmayı düşünebilirsiniz; ancak ABD Doları'nın da kendi borç sorunları nedeniyle çok daha iyi durumda olmadığını görerek, İsviçre'nin daha sağlam bir ekonomiye ve daha az borca sahip olduğunu fark edip EUR/CHF'yi satmaya karar verebilirsiniz.
| Euro Krosları | |||
| Sembol | Tipik Spread* | Ülkeler | Piyasa Adı |
|---|---|---|---|
| EUR/CHF | 3.4 | Euro Bölgesi/ İsviçre | Euro-İsviçre |
| EUR/GBP | 2.5 | Euro Bölgesi/ Birleşik Krallık | Euro-Sterlin |
| EUR/CAD | 4.4 | Euro Bölgesi/ Kanada | Euro-Kanada |
| EUR/AUD | 3.8 | Euro Bölgesi/ Avustralya | Euro-Aussie |
| EUR/NZD | 7.7 | Euro Bölgesi/ Yeni Zelanda | Euro-Kiwi |
| Yen Krosları | |||
| Sembol | Tipik Spread* | Ülkeler | Piyasa Adı |
|---|---|---|---|
| EUR/JPY | 3.1 | Euro Bölgesi/ Japonya | Euro-yen |
| GBP/JPY | 4.7 | Birleşik Krallık/ Japonya | Sterlin-yen |
| CHF/JPY | 4.0 | İsviçre/ Japonya | İsviçre-yen |
| AUD/JPY | 3.1 | Avustralya/ Japonya | Aussie-yen |
| NZD/JPY | 3.9 | Yeni Zelanda/ Japonya | Kiwi-yen |
| CAD/JPY | 3.9 | Kanada/ Japonya | Kanada-yen |
| Sterlin Krosları | |||
| Sembol | Tipik Spread* | Ülkeler | Piyasa Adı |
|---|---|---|---|
| GBP/CHF | 5.2 | Birleşik Krallık/ İsviçre | Sterlin-İsviçre |
| GBP/CAD | 6.0 | Birleşik Krallık/ Kanada | Sterlin-Kanada |
| GBP/AUD | 4.4 | Birleşik Krallık/ Avustralya | Sterlin-Aussie |
| GBP/NZD | 9.2 | Birleşik Krallık/ Yeni Zelanda | Sterlin-Kiwi |
| Diğer Kroslar | |||
| Sembol | Tipik Spread* | Ülkeler | Piyasa Adı |
|---|---|---|---|
| AUD/CHF | 4.1 | Avustralya/ İsviçre | Aussie-İsviçre |
| AUD/CAD | 4.4 | Avustralya/ Kanada | Aussie-Kanada |
| AUD/NZD | 5.1 | Avustralya/ Yeni Zelanda | Aussie-Kiwi |
| CAD/CHF | 4.0 | Kanada/ İsviçre | Kanada-İsviçre |
* Bu “Tipik Spread” değerleri FXCM'den alınmıştır ve 1 Haziran 2011 - 30 Haziran 2011 dönemi için ağırlıklı ortalama spread'den türetilmiştir. Her brokerin tipik spread'i değişir ve bir spread göstergesi (ör. StatMonitor_1.1-Phat veya FXRM Spread History gibi) kullanılarak parite grafiklerinde ortalama spread'in çizilmesi kadar doğru olmayabilir.
Kroslarla İşlem Yapmanın Dezavantajları:
Dezavantaj #1: Yüksek Spread
Yukarıdaki bazı kroslarda spread yüksektir. Örneğin, EURNZD tipik olarak 7.5 pip spread'e sahiptir. Bu yüksek spread'i majörlerde gördüğümüz düşük spread ile karşılaştırın. Bu tür paritelerde spread daha yüksektir çünkü likiditesi daha düşüktür (daha az tüccar bu pariteleri işlemektedir).
Dezavantaj #2: Teknik Analize Daha Az Tepki
Kroslar majörler kadar yoğun işlem görmediğinden teknik analize daha az tepki verirler. Bu kuralın istisnaları EUR/JPY ve GBP/JPY'dir, fakat bunlar bile EUR/USD ve GBP/USD'ye göre daha volatil ve düzensiz olabilir.
Egzotik Para Birimi Pariteleri
Genellikle gelişmekte olan ülkelerden gelen sözde egzotik para birimlerinin çoğu, USD karşısında kotasyonlanan kontrparite olarak listelenir; örneğin USD/XXX where XXX egzotik para biriminin ISO 4217 kodudur (örn. USD/MXN). Aşağıda en yaygın egzotik para birimlerinin ISO kodlarının ve adlarının alfabetik sırayla ve coğrafi konumlarına göre sınıflandırılmış kısmi bir listesi verilmektedir.
Not: Egzotik para birimi USD karşısında kotasyonlanmamış olsa bile, genellikle majör para biriminden sonra listelenir (örn. EUR/MXN); tabii her zaman istisnalar vardır (örn. CZK/JPY).
Egzotiklerle işlem yapmanın nedeni nedir?
Neden #1: Cazibe
Bazı tüccarlar egzotiklere yabancı çekiciliği nedeniyle çekilir. Kendinizi “dünya görüşlü” biri olarak görüp uluslararası bir piyasada işlem yapmak isteyebilirsiniz. Bu nedenle 100'ün üzerinde parite sunan bir broker arayışına girebilirsiniz çünkü bunlara ihtiyacınız olacağını düşünebilirsiniz. Bu en sığ nedenlerden biridir ve ne yaptığınızı bilmiyorsanız kalbiniz kırılabilir.
Neden #2: Ülkeye Özgü Ekonomi
Egzotikler, tüccarların bir ülkenin ekonomik durumundan faydalanmasını sağlar. Örneğin, çoğu G7 ülkesinin ekonomik sorunlar ve borçlarla yüklü olduğunu fark etmiş olabilirsiniz ve en sağlam mali yapıya sahip ülke para birimlerine çeşitlendirme yapmak isteyebilirsiniz (örn. USD/CLP satarak Şili Pesosu'nda uzun pozisyon almak veya USD/SGD satarak Singapur Doları'nda uzun pozisyon almak). Ya da derin sıkıntı içinde olduğunu bildiğiniz ülkelerin para birimlerini kısa pozisyonlamak isteyebilirsiniz. Örneğin, şu anda Arap dünyasındaki gerilimleri izliyor ve Mısır Poundu (EGP/USD) veya Libya Dinarı'nı kısa pozisyona almak isteyebilirsiniz.
Neden #3: Ticari Gereklilik
Bu para birimleriyle işlem yapan firmaların çoğu bunu yapmak zorunda oldukları için işlem yapar. Örneğin Japonya'dan makine almak zorunda olan bir Macar inşaat firması (HUF/JPY) gibi durumlar söz konusu olabilir.
Afrika Para Birimleri:
| Para Birimi | Tam Adı | Not |
|---|---|---|
| EGP | Mısır Poundu (örn. EGP/USD) | http://en.wikipedia.org/wiki/Egyptian_pound |
| LYD | Libya Dinarı | http://en.wikipedia.org/wiki/Libyan_dinar |
| MAD | Fas Dirhemi | http://en.wikipedia.org/wiki/Moroccan_dirham |
| XAF | Orta Afrika Frangı | http://en.wikipedia.org/wiki/Central_African_CFA_franc |
| XOF | Batı Afrika Frangı | http://en.wikipedia.org/wiki/West_African_CFA_franc |
| ZAR | Güney Afrika Randı | http://en.wikipedia.org/wiki/South_African_rand |
Doğu Avrupa Para Birimleri:
| Para Birimi | Tam Adı | Not |
|---|---|---|
| ALL | Arnavutluk Leki | http://en.wikipedia.org/wiki/Albanian_lek |
| BGN | Bulgar Levası | http://en.wikipedia.org/wiki/Bulgarian_lev |
| CZK | Çek Korunası | http://en.wikipedia.org/wiki/Czech_koruna |
| HUF | Macar Forinti | http://en.wikipedia.org/wiki/Hungarian_forint |
| PLN | Polonya Zlotisi | http://en.wikipedia.org/wiki/Polish_Zloty |
| RUB | Rus Rublesi | http://en.wikipedia.org/wiki/Russian_ruble |
Uzak ve Yakın Doğu Para Birimleri:
| Para Birimi | Tam Adı | Not |
|---|---|---|
| CNY | Çin Yuanı veya Renminbi | Belki en güçlü para birimlerinden biri; ancak çoğu broker tarafından sunulmaz. http://en.wikipedia.org/wiki/Renminbi . |
| HKD | Hong Kong Doları | http://en.wikipedia.org/wiki/Hong_Kong_dollar |
| IDR | Endonezya Rupisi | http://en.wikipedia.org/wiki/Indonesian_rupiah |
| INR | Hindistan Rupisi | http://en.wikipedia.org/wiki/Indian_rupee |
| KRW | Kore Wonu | http://en.wikipedia.org/wiki/South_Korean_won |
| MYR | Malezya Ringgiti | http://en.wikipedia.org/wiki/Malaysian_ringgit |
| PHP | Filipin Pesosu | http://en.wikipedia.org/wiki/Philippine_peso |
| SGD | Singapur Doları | http://en.wikipedia.org/wiki/Singapore_dollar |
| THB | Tayland Bahtı | http://en.wikipedia.org/wiki/Thai_baht |
| TWD | Yeni Tayvan Doları | http://en.wikipedia.org/wiki/New_Taiwan_dollar |
| VND | Vietnam Dongu | http://en.wikipedia.org/wiki/Vietnamese_Dong |
Latin Amerika Para Birimleri:
| Para Birimi | Tam Adı | Not |
|---|---|---|
| ARS | Arjantin Pesosu | http://en.wikipedia.org/wiki/Argentine_peso |
| BRL | Brezilya Reali | http://en.wikipedia.org/wiki/Brazilian_real |
| CLP | Şili Pesosu | http://en.wikipedia.org/wiki/Chilean_peso |
| COU | Kolombiya Reali | http://en.wikipedia.org/wiki/Colombian_real |
| CRC | Kosta Rika Kolonu | http://en.wikipedia.org/wiki/Costa_Rican_Colon |
| MXN | Meksika Pesosu | http://en.wikipedia.org/wiki/Mexican_peso |
Orta Doğu Para Birimleri:
| Para Birimi | Tam Adı | Not |
|---|---|---|
| AED | Birleşik Arap Emirlikleri Dirhemi | http://en.wikipedia.org/wiki/United_Arab _Emirates_dirham |
| BHD | Bahreyn Dinarı | http://en.wikipedia.org/wiki/Bahraini_dinar |
| ILS | İsrail Yeni Şekeli | http://en.wikipedia.org/wiki/Israeli_new_ shekel |
| IQD | Irak Dinarı | http://en.wikipedia.org/wiki/Iraqi_dinar |
| IRR | İran Riyali | http://en.wikipedia.org/wiki/Iranian_rial |
| KWD | Kuveyt Dinarı | http://en.wikipedia.org/wiki/Kuwaiti_dinar |
| OMR | Umman Riyali | http://en.wikipedia.org/wiki/Omani_rial |
| QAR | Katar Riyali | http://en.wikipedia.org/wiki/Qatari_riyal |
| SAR | Suudi Arabistan Riyali | http://en.wikipedia.org/wiki/Saudi_riyal |
| TRY | Türk Lirası | http://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_lira |
Egzotiklerle İşlem Yapmanın Dezavantajları:
Dezavantaj #1: Yüksek Spread
Çoğu egzotik paritenin spread'i çok yüksektir. EUR/USD gibi bir parite için yaklaşık 2 pip öderken, USD/MXN, CZK/JPY veya AUD/MXN gibi daha az likit egzotik paritelerde 200 pip kadar spread ödeyebilirsiniz. Her bir pip genellikle diğer paritelerdeki hesaplamanın 1/10'u kadar değerlendirilebilir; yine de 1/10 olsa bile pip spread'i yüksek kalır. İşleme başlarken zaten 200 pip geride olmak, kârlı bir işlem yapmak açısından büyük bir zorluk yaratır.
Dezavantaj #2: Düzensiz İşlem
Para birimleri yoğun işlem görmediğinde düzensiz hareket etme eğilimindedir. Düşük likidite genellikle daha pahalı bir spread'e sahip olmanın yanı sıra paritenin teknik analize iyi yanıt vermemesi anlamına gelir. Bu nedenle yüksek spread işlem maliyeti ve teknik analiz açısından zayıf keşfedilebilirlikleri nedeniyle çoğu egzotik parite ticaret için kârlı değildir.